Op het einde van het jaar is het altijd interessant om even stil te staan bij resultaten en trends. Niet alleen om cijfers te analyseren, maar ook om te begrijpen wat ze vertellen over hoe we leven en wat we zoeken. Zo viel recent een bericht op dat bleef hangen: King Jouet zag de verkoop van zogenaamd ‘kidults’-speelgoed met 100% groeien. Een opvallend signaal, zeker in een sector waarvan al jaren wordt gezegd dat ze terrein verliest. De speelgoedmarkt lijkt op het eerste gezicht een krimpende wereld. Speelgoedwinkels halen niet meer de omzetten van vroeger, spelen is digitaal geworden en kinderen brengen steeds meer tijd door achter schermen. Blokken, poppen en bouwdozen hebben plaatsgemaakt voor consoles en tablets. En toch

In 1989 bezocht ik in Hongarije een warenhuis. Het was nog Oostblok, het IJzeren Gordijn stond recht overeind en dat voelde je tot in de winkelrekken. Of beter, in dat éne rek.Per productcategorie was er precies één referentie. Geen keuze, geen varianten, geen promoties. Je nam niets zelf. Achter de toonbank stonden verkoopsters in schorten, zichtbaar verveeld, die elkaar aankeken wie “die ene klant” zou bedienen. Efficiënt was het niet, comfortabel al helemaal niet, maar duidelijk was het wel: consumeren was geen beleving, het was een handeling. Fast forward naar vandaag. Langs onze steenwegen rijgen grootwarenhuizen zich aaneen als parels zonder ketting. De ene naast de andere. Elk met grote tot gigantische oppervlaktes en een assortiment van tien- tot twintigduizend

Er was een tijd — en die ligt nog niet eens tientallen jaren achter ons — dat we letterlijk konden geloven wat we zagen. Een foto loog niet. Een nieuwslezer was een mens van vlees en bloed. Een stem op televisie had een lichaam, een camera, een redacteur. Vandaag weten we dat dit tijdperk voorbij is. Het geloof in onze eigen ogen is aan erosie onderhevig. Pixels hebben een agenda gekregen. We leven in een wereld waarin een computer binnen enkele minuten een overtuigende nieuwslezer kan genereren, compleet met hemd, stropdas en een stem die de juiste intonatie gebruikt om “duiding” te geven. In Hongarije en Rusland is het al realiteit. AI-gegenereerde presentatoren die de standpunten van de macht exact