In september vorig jaar werden op onze campus alleen tientallen studenten van een niet geslaagd voorzien. Reden, niet bestaande referenties in hun thesis, op eenvoudig verzoek door de AI prompt aangeleverd…
In Gent houdt een rector een openingsspeech, met een paar niet bestaande referenties, eveneens op eenvoudig verzoek aangeleverd door de prompt van AI. Einstein zou zich in zijn graf omkeren. De rector niet. Ze neemt haar verantwoordelijkheid, maar duikt dan in een “calimero” positie… Ze is in de val getrapt…
Een val waar academici al jaren, en van jaar tot jaar nog sterker, studenten voor waarschuwen. Doe het niet, check uw bronnen, wees zeker dat alles juist is. En bovenal, wees zeker dat het bestaat! De rector zal allicht niet zelf aan de knoppen van het schrijfsel dat ze uitgesproken heeft, gedraaid hebben. Maar toch, dat een instelling die zichzelf academisch noemt…
Lui?
Studenten reageren nogal braaf, het is duidelijk geen mei ‘68 verhaal geworden. Misschien omdat ze berusten. Berusten in de stijl van “wij doen het ook”. En ze beseffen, we zijn er al even mee weggekomen. De rector nu even niet, wij misschien straks ook niet. In het hele debat kwam er één grote constante bovendrijven: “intellectuele luiheid”. En dat is misschien nog de beste vorm van classificatie.
We merken het al jaren bij de gemiddelde student. Daar is een studie niet meer het centrum van zijn of haar bestaan. De job die ze doen, de reizen die kunnen maken, alles is beter dan een les te volgen en zwaar in te zetten op een goede paper. Ook hier een constant “wat is de minimuminspanning” die we moeten inzetten om te slagen.
Begin van het einde?
Het verhaal begon eigenlijk al met de zoekmachines die samen met het internet hun opgang maakten. De fysieke tocht naar de bibliotheek, werd vervangen door een digitale zoektocht op de zoekmachine. Die werden steeds beter en steeds straffer. Referenties bij de vleet… maar er moest nog doorgeklikt worden, men moest nog lezen en uiteindelijk de gevonden “hits” verwerken en in een tekst gieten.
Het werd eenzaam vertoeven in de gangen van de bibliotheek… toch heb ik er elk jaar weer genoegen in om de studenten te vertellen over dat grote gebouw, met vele verdiepingen en gangen, met rekken en boeken… zorgvuldig bewaard voor de mensheid. Een beetje sfeer scheppen zoals de bibliotheek van Umberto Eco in “De naam van de roos”.
Minste inspanning
Vandaag komt AI nog meer tegemoet aan het adagio van de minste inspanning. Met een wat uitgekiende zoekprompt doet dit algoritme al het werk. Het vindt de referenties – en indien onvoldoende worden er wat gegenereerd -, verwerkt ze in een tekst en vraagt ineens of ze er een complete paper van moeten maken. En als men op “doe maar” klikt, dan is de student zo klaar met het werk. Je onderscheiden van die gemiddelde student? Moeilijk, want de studenten job roept!
Er wordt geknipt een geplakt bij het leven. Wees gerust, niet alleen door de studerende garde, maar door de gehele wereld. Journalisten, consultants, … allen worden ze door deze “gemak service” verleid. Ik heb sinds kort weet van een auteur die zijn boek volledig door AI heeft laten genereren. “Maar ik heb het wel nagelezen en hier en daar gecorrigeerd” was zijn verweer. En dan was zijn vurige wens dat dit boek in de bibliotheek zou terechtkomen. Misschien in de afdeling Sciencefiction? Zo is de cirkel wederom rond.
Als goede column schrijver vroegen we AI als betrokken partij om een reactie. We citeren hier niet geredigeerd:
“We begrijpen de zorgen rond fictieve referenties en onderschrijven dat dit onaanvaardbaar is in een academische context. AI-systemen zijn hulpmiddelen, geen vervangers van brononderzoek of kritisch denken. Ze kunnen fouten maken en genereren soms informatie die plausibel klinkt maar onjuist is. Daarom moet verificatie door de gebruiker altijd deel zijn van het proces. We pleiten voor digitale geletterdheid: hoe promps werken, hoe bronnen te checken en wanneer AI niet geschikt is. Academische integriteit blijft een menselijke verantwoordelijkheid. We werken tegelijk aan functies die transparanter zijn en hallucinaties verminderen. AI kan tijd besparen, maar mag nooit intellectuele luiheid voeden. De beste resultaten ontstaan wanneer technologie en menselijke zorgvuldigheid samengaan.”
Waarvan acte!
